Trijenerasyon, tek bir enerji kaynağından hareketle mekanik (elektrik), ısı ve soğutma

enerjilerinin eş zamanlı olarak üretilmesidir.

Kojenerasyon sistemlerinde motor soğutma sıvıları ve egzoz gazından elde edilen ısı enerjisi

genellikle iklimlendirme, sıcak su, buhar veya kızgın su – kızgın yağ üretiminde kullanılır.

Yaz mevsiminde genellikle ihtiyaç duyulan ısı miktarı daha düşüktür, bu durumda elektrik

üretim prosesinden açığa çıkan atık ısı absorbsiyonlu chiller vasıtasıyla iklimlendirme veya

mevsimden bağımsız proses kullanımına yönelik olarak soğutma enerjisine dönüştürülebilir.

Bu geliştirilmiş kojenerasyon prosesi genellikle trijenerasyon veya kombine soğutma, ısıtma

ve güç üretimi olarak tanımlanmaktadır (CCHP: combined cooling, heating, and power

generation).

Isı enerjisini soğutma enerjisine dönüştüren absorbsiyonlu chiller, ilk defa Fransız bilim

adamı Ferdinand Carré tarafından 1858 yılında bulundu ve su + sülfürik asit kullanıldı.1926

yılında Albert Einstein ve öğrencisi Leó Szilárd tarafından Einstein refrigerator olarak bilinen

alternatif dizayn şeklinde geliştirilerek 1930 yılında patenti aldındı.

ÇİFT KADEME	TEK KADEME
Ø 180 °C kızgın su	Ø 95 °C sıcak su
Ø 6 -8 Atü buhar	Ø 1 – 3 Atü buhar
Ø 500 °C egzoz gazı	Ø 300 °C egzoz gazı
Ø Direkt yanmalı (doğalgaz)
COP:1,41	COP:0,75

Hiçbir hareketli parçası olmayan, çalışması için sadece ısı enerjisine ihtiyaç duyulan

absorbsiyonlu chillerde soğutma prensibi çevrimli buharlaşma-yoğuşma döngüsüne

dayanmaktadır; buharlaştırıcı, absorber, jeneratör ve yoğuşturucu olmak üzere dört temel

ısıtransfer yüzeyi söz konusudur. Pek çok ticari kurumda yaygın olarak yer alan basit bir

absorbsiyonlu soğutma sisteminde solüsyon olarak genellikle lityum bromür - su çözeltisi

kullanılmaktadır.

Trijenerasyon Sistemlerinin Başlıca Faydaları,

· Enerjinin verimli kullanılması,

· Üretilen yararlı ısı güç birimi başına çevreye atılan katı, sıvı ve gaz madde miktarının

düşük olması,

· Elektrik enerjisi iletim ve dağıtım kayıplarının yok edilmesi, iletim ve dağıtım

sisteminde ilave yatırımları gereksiz kılması,

· Sanayi tarafından tüketilen elektrik enerjisinin az sayıda merkezi santral yerine,

dağılmış bir şekilde endüstriyel tüketim yerlerinde üretilmesinin ulusal güvenliğe

sağlayacağı katkı olarak sıralanabilir.

İşletme bazında ise azalan toplam enerji giderleri, nihai ürün kalitesini düşürmeden maliyetini

azaltacak, şirketin rekabet gücü artacaktır. İşletmenin enerji temin güvencesi olacak, üretim

kesintilerinin yol açtığı ziyanlar ortadan kalkacaktır.

Türkiye’de Bulunan Trijenerasyon Santrallerinden Örnekler

Swiss Otel 1xTCG2020V16 Doğalgazlı Trijenerasyon Santrali

Tav Esenboğa Havalimanı 2xTCG2020V20 Doğalgazlı Trijenerasyon Santrali

JTI İzmir 2xTCG2020V20 Doğalgazlı Trijenerasyon Santrali

İçtaş Antalya Havalimanı 4xTCG2020V20 LNG'li Trijenerasyon Santrali

Trijenerasyon/Kojenerasyon Santralleri ile ilgili daha detaylı bilgi, teklif,

projelendirme ve fizibilite çalışmaları için: